Kulak ve çene bölgesindeki şişlikler tümör habercisi olabilir

Bedendeki tümörlerin yaklaşık yüzde 2-3’ü baş-boyun bölgesinde görülüyor. Bu bölgedeki tümörlerin yüzde 3’ü tükürük bezlerinden kaynaklanıyor ve erken evrede fark edilebildikleri için cerrahi olarak tedavi edilebiliyor. Kitleler ekseriyetle kulak önü yahut çene altında şişlikler olarak kendini gösteriyor. Daha ileri evrelerde çene hareketlerinde kısıtlılık, yüz felci, yüzde uyuşma, yutma zorluğu üzere durumlara yol açabiliyor. Bu nedenle erken devirde tedavi büyük kıymet taşıyor.

Tükürük bezi kanserleri ve tedavisi hakkında bilgi veren Kulak Burun Boğaz Hastalıkları ve Baş Boyun Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Levent Renda, kıymetli ikaz ve tavsiyelerde bulundu.

Ekseriyetle kulak önünde görülüyor

Tükürük bezi tümörlerinin yüzde 80’i kulak önü tükürük bezleri yani parotis bezinden kaynaklanır. Parotis bezi kaynaklı tümörlerin de yüzde 80’i benign yani güzel huylu tümörlerdir. Ülkemizde bu hastalık 1/2000 şahısta gözükmektedir. Öteki tükürük bezi tümörleri ender görülür ve sıklıkla çene altı tükürük bezlerinden yahut dilaltı tükürük bezlerinden kaynaklanmaktadır. Bu son iki bölgede görülen tümörlerin malign yani makûs huylu olma potansiyeli daha yüksektir. Daha az olarak yumuşak damak, sert damak yahut yutak bölgesindeki küçük tükürük bezlerinde de tümör gelişebilir.

Tükürük bezi tümörlerinde; USG ve/veya MR-CT üzere görüntüleme metotları ile kitle hakkında bilgi sahibi olunarak, kitleden alınan ince iğne aspirasyon biopsisi ile teşhis konulmaktadır. Böylelikle ameliyat sonrası ek tedaviye gerek olup olmayacağı anlaşılır. Kimi durumlarda biopsiden alınan sonuçlar kâfi olmayabilir. Bu üzere durumlarda kitlenin radyolojik incelemesi yapılır ve şayet makûs huylu ise cerrahiye başvurulur. Hastanın genel durumunda rastgele bir mani yoksa malign tükürük bezi tümörleri ameliyat edilmelidir.

İleride kansere dönüşebilir

Düzgün huylu tümörlerin çok büyük bir kısmının da tedavisi cerrahidir. Güzel huylu tümörlerin ameliyat edilmesinin sebebi, ileride makus huylu tümörlere dönüşme riskini ortadan kaldırmaktır. Kulak önü bezi tümörlerinde, tükürük bezi yüz sonu üzerinden sıyrılır. Hasebiyle bu tip tümörlerde muvaffakiyet, cerrahın deneyimi ile hakikat orantılıdır. Ameliyat sonrası yüzde uyuşukluk yahut kısmi felç olabilir. Çok daha ender olarak kalıcı yüz felci gelişebilir. Çene altı ve dilaltı tükürük bezi ameliyatları sonrasında ise kısa periyodik yutma zorlukları oluşabilir.

Birtakım berbat huylu tümörlerin tedavisinde eş vakitli olarak boyun bölgesinin de temizlenmesi gerekir. Bu tümörlerde kanserli hücreler boynun lenf damarlarına sıçrama potansiyeli göstermektedir. Bu türlü durumlarda hastaya ameliyat sonrası radyoterapi ve/veya kemoterapi önerilebilir. Tükürük bezi tümürlerinin tedavi sonuçları son derece başarılı olabilmektedir. Ömür kalitesi ve müddeti bu sayede kıymetli artmaktadır.